Grafika z tytułem wpisu o właścicielach supermarketów w Polsce i trzema liczbami: 44,04 proc. kapitału Eurocash, ponad 51 proc. akcji Dino, 31 stycznia 2025 jako data przejęcia SPAR Polska

16 września 20263 min czytania

Supermarkety w Polsce i ich właściciele: skąd pochodzi kapitał sieci

Sieci spożywcze działające w Polsce prowadzą do kilkunastu różnych adresów: Neckarsulm, Roubaix, Brabrand, Lizbona, Wilno, Krotoszyn, Giebnia. Przy kasie nie robi to żadnej różnicy. Robi ją tam, gdzie zapada decyzja, ile sklepów powstanie w przyszłym roku i dokąd trafi wypracowany zysk.

Za dyskontami stoją konkretne rodziny

Lidl i Kaufland należą do tej samej firmy. Jest nią Schwarz Gruppe z Neckarsulm, prywatna grupa rodzinna kontrolowana przez fundacje Dietera Schwarza. Kaufland prowadzi sklepy w Polsce od 2000 roku, a polska spółka ma siedzibę we Wrocławiu.

Auchan wszedł na polski rynek w 1992 roku i jest częścią francuskiego Auchan Holding, w którym ponad 95 proc. kapitału trzyma stowarzyszenie rodziny Mulliez z Roubaix. Netto działa w Polsce od 1995 roku i należy do duńskiej Salling Group, kontrolowanej przez fundację rodziny Salling z Brabrand. Biedronka od 1997 roku prowadzona jest przez portugalską grupę Jerónimo Martins, w której pakiet kontrolny ma rodzina Soares dos Santos.

Wspólny mianownik jest taki, że w większości tych sieci ostatnie słowo ma konkretna rodzina albo powołana przez nią fundacja, a nie rozproszeni inwestorzy. Stąd bierze się długi horyzont decyzji: takie firmy rzadko zmieniają właściciela i rzadko dzielą się kontrolą.

Polski szyld, portugalski właściciel

Lewiatan powstał w 1994 roku, zbudowali go polscy kupcy, a spółka do dziś ma siedzibę we Włocławku. W 2011 roku Lewiatan Holding wszedł do Grupy Eurocash i tam pozostał. W tej samej grupie są Delikatesy Centrum, ABC, Groszek i Euro Sklep.

Eurocash kontroluje Portugalczyk Luis Amaral. Ma 44,04 proc. kapitału przez podmioty Politra B.V. oraz Western Gate Private Investments, co daje mu prawo do powoływania większości członków rady nadzorczej. Innymi słowy: nie trzeba mieć połowy udziałów, żeby decydować o tym, kto zarządza firmą.

Franczyza działa przy tym inaczej, niż wygląda z ulicy. Sklep pod szyldem Lewiatana czy Delikatesów Centrum zwykle należy do lokalnego przedsiębiorcy, który zatrudnia ludzi, płaci czynsz i ponosi ryzyko. Marka, logistyka, warunki zakupowe i centrala należą do grupy. Na dole struktury jest więc polski kupiec, na górze portugalski kapitał.

Stokrotka, czyli lubelska sieć z litewskim właścicielem

Stokrotka zaczęła od jednego sklepu w 1994 roku i wciąż ma siedzibę w Lublinie przy ulicy Projektowej. Historia właścicielska skręciła w 2018 roku, kiedy litewska Maxima Grupė przejęła ponad 93 proc. akcji Emperia Holding, spółki prowadzącej sieć.

Na szczycie tej piramidy stoi dziś Nerijus Numavičius, litewski przedsiębiorca kontrolujący holding Vilniaus Prekyba. Szyld, asortyment i lubelski adres zostały bez zmian, zmienił się właściciel.

Trzy sieci, w których kapitał został w kraju

Dino założył Tomasz Biernacki i on nadal trzyma ponad 51 proc. akcji, czyli pełną kontrolę nad spółką z Krotoszyna. Sieć działa od 2007 roku i wyrosła na modelu, który reszta rynku długo lekceważyła: sklepy w mniejszych miastach i na przedmieściach, z własnym działem mięsnym.

POLOmarket powstał w 1997 roku i ma siedzibę w Giebni pod Inowrocławiem. Firma jest w całości w rękach polskich przedsiębiorców prywatnych, wśród których są Mirosław Podeszwik, Piotr Szmyt i Leszek Duszyński.

Trzeci przypadek jest najciekawszy, bo pokazuje ruch w drugą stronę. SPAR to międzynarodowa sieć zrzeszająca niezależnych detalistów, a polski oddział przez lata należał do SPAR Group z Republiki Południowej Afryki. 31 stycznia 2025 roku wszystkie aktywa SPAR Polska przejęła Grupa Kapitałowa Specjał, prywatna firma kontrolowana przez Krzysztofa Tokarza.

Kapitał w handlu spożywczym rzadko wraca tą drogą, bo zwykle płynie w przeciwną stronę: od założyciela do większej grupy. Szyld mówi o tym najmniej. Lewiatan brzmi swojsko i powstał z myślą o polskich kupcach, a SPAR przez trzydzieści lat kojarzył się z zagranicą i to on jako pierwszy trafił w tej stawce do polskich rąk.

Źródła: