Spółka na Cyprze, właściciel w Polsce. Jak czytać piętra własności

Spółka, która trzyma udziały w polskiej firmie, potrafi mieć adres w Limassol, w Luksemburgu albo w Liechtensteinie. Taki wpis w rejestrze wygląda egzotycznie i sam z siebie nie mówi nic o tym, czyje są pieniądze. Dwa przykłady z polskiego rynku, zbudowane według bardzo podobnego schematu, prowadzą do przeciwnych wniosków.

Do sieci Plus przez Limassol

Polkomtel, spółka prowadząca sieć Plus, w całości należy do Cyfrowego Polsatu. Do tej samej grupy trafiła w latach 2018-2021 Netia, jest w niej też platforma Polsat Box. O tych trzech markach decyduje więc ten, kto decyduje w Cyfrowym Polsacie.

Strukturę publikuje sama spółka. W zestawieniu na 22 grudnia 2025 roku jest jeden podmiot dominujący: TiVi Foundation, działająca przez Reddev Investments Limited. To 386 745 257 akcji, 60,47 proc. kapitału i 69,13 proc. głosów.

Reddev ma siedzibę w Limassol na Cyprze i numer HE 330471 w tamtejszym rejestrze, a jedynym jego udziałowcem jest wspomniana fundacja. Fundacja jest zarejestrowana w Liechtensteinie, jej fundatorem i beneficjentem jest Zygmunt Solorz.

Na ostatnim piętrze stoi zatem polski przedsiębiorca i jego rodzina. Cypr i Liechtenstein są po drodze, nie na szczycie.

Po co komu fundacja w Liechtensteinie

Prawo fundacyjne Liechtensteinu obowiązuje od 1926 roku i przez sto lat okazało się wyjątkowo stabilne. Rejestr fundacji nie jest jawny, a majątek wniesiony do fundacji przestaje należeć do osoby fizycznej, więc nie dzieli się potem między spadkobierców. Dla właściciela dużej firmy to przede wszystkim narzędzie sukcesji i ochrony aktywów.

Konstrukcja ma skutek uboczny, o którym mało kto myśli przy jej zakładaniu. Skoro właścicielem jest fundacja, najważniejsze rozstrzygnięcia zapadają w jej radzie, a nie w biurze przy warszawskiej ulicy. Widać to po sporze o sukcesję w rodzinie Solorzów: o obsadę rady TiVi Foundation toczy się postępowanie przed sądami w Liechtensteinie, a w składzie rady zasiada kurator wyznaczony przez tamtejszy sąd. Firma sprzedaje abonamenty w Polsce, a rozstrzyga się to kilkaset kilometrów dalej.

Ten sam schemat, przeciwny wynik

Hortex sp. z o.o. ma siedzibę w Warszawie i numer KRS 0000628317. Robi mrożonki, soki i napoje, które trafiają do każdego dużego sklepu w kraju. W rejestrze jako wspólnik większościowy figuruje LX Vistula S.à r.l., spółka z Luksemburga, z 434 673 udziałami o łącznej wartości 21 733 650 zł.

Krok wyżej stoi Mid Europa Partners, fundusz z Londynu. Kupił Hortex od innego funduszu, Argan Capital, po zgodzie UOKiK. Transakcję zamknięto w styczniu 2018 roku, a jej wartość szacowano na około 200 mln euro. Luksemburg pełni tu dokładnie tę samą funkcję co Cypr w poprzednim przykładzie: jest piętrem pośrednim. Różnica siedzi na górze, bo tam jest brytyjski kapitał.

Firmy, które obywają się bez takich pięter

Nie każda duża polska firma buduje podobne konstrukcje. OTCF z Wieliczki, właściciel marki 4F, opiera się na prywatnym polskim kapitale, a kieruje nim założyciel Igor Klaja. Gdyńska Vectra, operator telewizji kablowej i internetu, ma jednego beneficjenta, Tomasza Węgrzyńskiego, i żadnej zagranicznej spółki po drodze.

O wyborze decydują plany sukcesyjne, podatki i to, czy w firmie był kiedyś fundusz private equity, bo fundusze inwestują przez wehikuły z Luksemburga niemal zawsze. Deklaracje marki nie mają z tym wyborem nic wspólnego.

Gdzie to sprawdzić samemu

Krajowy Rejestr Sądowy pokazuje wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wraz z liczbą udziałów. Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych wskazuje osoby fizyczne na końcu struktury. Spółki publiczne pokazują swoją strukturę właścicielską na stronach relacji inwestorskich, zwykle z aktualną datą. Pytanie przy każdym z tych źródeł jest to samo: kto stoi na ostatnim piętrze łańcucha.

Adres w Limassol albo w Luksemburgu mówi mniej więcej tyle, ile adres skrzynki pocztowej. O cenie abonamentu w Plusie i o tym, gdzie stoi zamrażalnia Hortexu, decydują ludzie, których w rejestrach trzeba dopiero odnaleźć.

Źródła

• Grupa Polsat Plus, struktura akcjonariatu
• money.pl: Fundacje w Liechtensteinie, spółki na Cyprze. Tak Solorz kontroluje imperium
• press.pl: KRRiT zbada strukturę właścicielską Telewizji Polsat
• bankier.pl: Deeskalacja sporu wewnątrz Cyfrowego Polsatu
• money.pl: Hortex zmienia właściciela, zgoda UOKiK na przejęcie przez Mid Europa Partners
• Wiadomości Handlowe: Mid Europa Partners kupuje Hortex od Argan Capital